Ο (ορθολογιστής κ αντικαθεστωτικός) Επίκουρος ανέπτυξε ένα φιλοσοφικό σύστημα και καθιέρωσε έναν τρόπο ζωής προσελκύοντας ανθρώπους σε κοινότητες για πάνω από 600 χρόνια. Το μνμ του διαστρεβλώθηκε από ακαδημαϊκούς φιλοσόφους, πολιτική εξουσία και χριστιανούς (στις μέρες μας ο επικουρισμός παραπέμπει σε ζήλο για εδέσματα κ ποτά, δηλ το ακριβώς αντίθετο απ΄ ότι πρεσβεύει). Διακύβευμά του το ευ ζειν, η ευδαιμονία, το να είναι κανείς πλήρως ικανοποιημένος από τη ζωή χάρη στις δικές του αρετές.
Η ανάλυσή του βασίζεται στην αποτροπή των (σωματικών κ ψυχικών) πόνων κ στη διαχείριση των επιθυμιών. Έχει κυρίως να κάνει με τις λιγότερες εξαρτήσεις (φόβοι-επιθυμίες) και την αντιστρόφως ανάλογη ελευθερία.
Παραθέτω μερικά επικούρεια σκόρπια αποσπάσματα που μου κίνησαν το ενδιαφέρον:
– «Μη σε στενοχωρεί ο θάνατος»: Eίναι παράλογο να φοβάσαι την μη ύπαρξή σου, τη στιγμή που ήδη ξέρεις πώς είναι το να μην υπάρχεις• σκέψου την εποχή που δεν είχες ακόμη γεννηθεί: Ήταν τόσο απαράδεκτη η ανυπαρξία σου;
– Τα σώματά μας χρειάζονται τροφή, νερό, προστασία & ασφάλεια -οι ψυχές χρειάζονται τη σιγουριά ότι το σώμα θα έχει αυτά που χρειάζεται.
– H πολυτέλεια δεν είναι κακό πράγμα από μόνη της. Όμως, ως και η παραμικρή εξάρτηση από πολυτέλειες είναι επιβλαβής για την ευτυχία, όπως επιβλαβής είναι κάθε επιθυμία για μη αναγκαία πράγματα.
– οι δύο ικανότητες (πολιτική και ρητορεία) είναι εντελώς ξέχωρες και οι λεκτικές διαμάχες δεν συμβάλλουν διόλου στην πολιτική πρακτική, και συχνά τη διαστρέφουν.
– Γιατί από το φθόνο, όπως και από τον κεραυνό, καίγονται οι ψηλές κορφές και κάθε τι που ξεχωρίζει πάνω απ’ τα άλλα.
– Μέγιστος καρπός της αυτάρκειας είναι η ελευθερία.
– Ο ρηχός άνθρωπος στην ευημερία αποχαυνώνεται και στην συμφορά καταρρακώνεται.
Αν θες να κάνεις πλούσιο τον Πυθοκλή, μην του δίνεις περισσότερα λεφτά. Αφαίρεσέ του την επιθυμία να πλουτίσει.
– Κανένα δεν πρέπει να φθονούμε: στους καλούς ανθρώπους δεν τους αξίζει ο φθόνος· κι όσο για τους κακούς, ετούτοι όσο καλύτερα τα πάνε τόσο περισσότερο αυτοκαταστρέφονται.
– Η φωνή της σάρκας γυρεύει να μην πεινά, να να μη διψά, να μην ξεπαγιάσει· οποίος τα έχει αυτά και προσδοκά να τα διατηρήσει, μπορεί να παραβγεί σε ευδαιμονία ακόμη και με τον Δία.
-Το λίγο ποτέ δεν λείπει.
