Η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή είναι αποτέλεσμα ενός παραγωγικού και καταναλωτικού μοντέλου που έχει αποτύχει. Αυτό το μοντέλο ήταν γέννημα της παγκόσμιας μεταπολεμικής κοινότητας. Υπήρχε ανάγκη για “ευτυχία”, κατοχή αγαθών και ανέσεων, ενώ οι πόροι ήταν πολλοί για τους λίγους κατοίκους. Αυτή η συγκυρία δημιούργησε εξαιρετική ζήτηση για κάθε είδους αγαθά και υπηρεσίες. 

Όμως, κάθε δραστηριότητα του ανθρώπου έχει ανάγκη ενέργειας για να συντελεστεί. Η ενέργεια βρέθηκε σε αφθονία σε περιοχές μακριά από κέντρα εντατικής κατανάλωσής της. Το πετρέλαιο εξορυσσόταν στη Μέση Ανατολή, τη νοτιοανατολική Ασία, την Αραβική χερσόνησο, την Αφρική και τη νότιο Αμερική, για να καταναλωθεί κυρίως στη βόρεια Αμερική, την Ευρώπη και την Ιαπωνία. Εκτός από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, το παγκόσμιο χωριό αντλούσε ενέργεια από ορυκτά όπως ο λιγνίτης, ο γαιάνθρακας κτλ. Οι επιπτώσεις από την εξόρυξη ήταν συνήθως μακριά από την αστραφτερή βιτρίνα της κατανάλωσης άρα τα μέτρα που θα μείωναν τη ζημιά άργησαν να έρθουν. 

Αφού αγνοούσαμε τις ορατές επιπτώσεις της εξόρυξης, ήταν αναμενόμενο να αδιαφορούμε πλήρως για τις αόρατες που είναι ο εμπλουτισμός της ατμόσφαιρας με αέρια του θερμοκηπίου.  Τα αέρια του θερμοκηπίου που δρουν σαν ένα μονωτικό στρώμα που δεν επιτρέπει την αποβολή θερμότητας από τον πλανήτη έχουν πολλές ακόμα πηγές εκτός από την καύση ορυκτών καυσίμων όπως η γεωργία, η κτηνοτροφία ακόμα και η οικοδομική δραστηριότητα κατά την πήξη του τσιμέντου. Στην πραγματικότητα είναι δύσκολο να βρούμε ανθρωπογενή δραστηριότητα που να μην επηρεάζει άμεσα ή έμμεσα το κλίμα όπως είναι εξίσου δύσκολο να βρούμε δραστηριότητες του ανθρώπου δεν επηρεάζονται από αυτό.  
 

Τι επηρεάζει; 

Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει κάθε δραστηριότητα του ανθρώπου ενώ ταυτόχρονα σχεδόν κάθε ανθρωπογενής δράση επηρεάζει τις παραμέτρους που διαμορφώνουν το κλίμα. Υπάρχουν οι άμεσες επιδράσεις και οι έμμεσες. Άμεσες επιδράσεις  μπορεί να χαρακτηριστούν εκείνες που συνδέονται με την υγεία του ανθρώπου και την απειλή κατά της ζωής του. Ενώ έμμεσες εκείνες που επιδρούν επάνω στην παραγωγική διαδικασία και την οικονομική δραστηριότητα.  

Μετρούμε ήδη τις επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου ως αποτέλεσμα των αυξανόμενων επεισοδίων καύσωνα σε πολλές περιοχές του πλανήτη. Η εντεινόμενη ξηρασία σε πολλές περιοχές του πλανήτη έχει οδηγήσει σε πυρκαγιές σε δασικές και άλλες φυσικές εκτάσεις. Η γεωργία βρίσκεται σε μια διαρκή μετάβαση αφού η αλλαγή στην κατανομή της θερμοκρασίας και του νερού της βροχής εξαναγκάζει στην αλλαγή καλλιεργειών. Οι φυσικές καταστροφές που προέρχονται από τα ακραία καιρικά φαινόμενα κοστίζουν ετησίως πολλά δισεκατομμύρια ευρώ και κυρίως κοστίζουν σε ανθρώπινες ζωές. 

Οι άμεσα προσδιοριζόμενες ζημιές λόγω της κλιματικής αλλαγής είναι ένα μικρό υποσύνολο των πραγματικών ζημιών που συμβαίνουν αργά αλλά σταθερά, όπως η μείωση της βιοποικιλότητας, η μείωση των διαθέσιμων αλιευμάτων κ.α. 

Τι μπορούμε να κάνουμε; 

Η κλιματική αλλαγή που εξελίσσεται σε κλιματική κρίση μάς καλεί να δομήσουμε ένα πιο δίκαιο παραγωγικό μοντέλο, όχι μόνο με όρους μέλλοντος (δίκαιο για τις επόμενες γενιές), αλλά και με όρους παρόντος.  

Η κλιματική αλλαγή αυξάνει την τρωτότητα των οικοσυστημάτων, των οικονομιών και των παραγωγικών διαδικασιών. Η αγροτική παραγωγή είναι στις πρώτες θέσεις της λίστας και τη συνοδεύουν ο τουρισμός και οι μεταφορές. Υπάρχουν περιοχές που θα πληγούν πολλαπλά από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Εκεί το πλήγμα θα είναι άμεσο. Όμως, το σύνολο της παγκόσμιας κοινότητας θα πρέπει να αλλάξει για να αντέξει στις νέες συνθήκες. Είναι βέβαιο πως η φύση θα προσαρμοστεί στο νέο κλιματικό καθεστώς. Είναι βέβαιο πως και η ανθρωπότητα θα αντέξει. Δεν είναι γνωστό όμως με τι τίμημα θα γίνουν όλα αυτά. 

Η πρόκληση της κλιματικής αλλαγής είναι μια πρόσκληση συνεργασίας. Έχει τις αναλογίες μιας πανδημίας. Δεν υπάρχουν όρια στο φαινόμενο και δεν υπάρχει κάποιος που μπορεί να εξαιρεθεί από τις επιδράσεις του. Συνεπώς οι λύσεις μπορεί να είναι μόνο καθολικές και παγκόσμιες. 

Έχοντας βεβαιωθεί πως το μοντέλο παραγωγής είναι υπεύθυνο για την κλιματική αλλαγή, είμαστε πλέον σίγουροι πως μόνο αλλάζοντάς το μπορούμε να έχουμε θετικά αποτελέσματα. Επίσης είμαστε βέβαιοι πως η μη-αλλαγή είναι όπως η μη-θεραπεία. Οδηγεί νομοτελειακά σε επιδείνωση. 

Η λύση ξεκινά από την αλλαγή του μοντέλου ανάπτυξης. Αυτό θα πρέπει να είναι πιο υπεύθυνο δηλαδή η κατανάλωση των πόρων να γίνεται με όρους διατήρησης. Αξίζει να επενδύσουμε σε  περισσότερη γνώση και τεχνολογία σήμερα για να διασώσουμε πόρους αύριο.  

Τα μέτρα που θα λαμβάνονται θα πρέπει να είναι αποτέλεσμα της μεγαλύτερης δυνατής συνεννόησης (σε παγκόσμιο επίπεδο). Θα απαντούν στην παγκόσμια πρόκληση προσαρμοσμένα στην τοπική ιδιαιτερότητα. Επίσης, όπως σε κάθε κρίση, έτσι και στην κλιματική, η απειλή είναι ανάλογη της τρωτότητας. Συνεπώς οι πιο ευάλωτοι πληθυσμοί είναι αυτοί με χαμηλό εισόδημα, που έχουν χαμηλή δυνατότητα κινητικότητας και χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης.  

Με δεδομένο ότι η ευημερία καθορίζεται από τον “ελάχιστο κοινό παρονομαστή ”, δηλαδή από τα πολυπληθέστερα “χαμηλά” στρώματα, η μέριμνα για την μείωση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής πρέπει να ξεκινά από χαμηλά.

Οι κρατικές οντότητες πρέπει να αναλάβουν δράση στη δημιουργία μεγάλων υποδομών διαχείρισης νερού, αποτροπής καταστροφών και έργων μείωσης της “ενεργειακής φτώχειας”, δηλαδή της βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης των κατοικιών ώστε τα πιο φτωχά στρώματα του πληθυσμού να μειώσουν τις δαπάνες για θέρμανση και ψύξη (που είναι μεγάλο μέρος της καταναλωμένης ενέργειας). Επίσης η κλιματική αλλαγή μάς καλεί να αναπτύξουμε περισσότερο τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και να μειώσουμε τις καταναλώσεις μέσω της τεχνολογίας. 

Με δεδομένο το μέγεθος της πρόκλησης και παίρνοντας παράδειγμα από την πρόσφατη πανδημία (COVID-19), θα πρέπει οι λύσεις για την κλιματική αλλαγή να επικοινωνούνται διεθνώς, με ανοιχτά δεδομένα για όλους για να βρούμε ταχύτερα τις καλύτερες λύσεις. Επίσης, επειδή και η κλιματική αλλαγή είναι πεδίο ανάπτυξης θεωριών συνωμοσίας, διαφωνιών από μερίδα του πληθυσμού για ζητήματα που η επιστήμη έχει αποφανθεί καταφατικά, είναι απαραίτητη η εντατική ενημέρωση από τις μικρότερες ηλικίες ως τις μεγαλύτερες. Επίσης, όπως η πανδημία άλλαξε τις καθημερινές συνήθειες, έτσι και η πρόκληση της κλιματικής αλλαγής θα πρέπει να μας βάλει σε μια διαδικασία τροποποίησης της καθημερινότητάς μας με μικρές αλλά μόνιμες αλλαγές που σκοπό έχουν αρχικά τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και πόρων. 

Δεν είναι τυχαίο πως οι αρνητές της κλιματικής αλλαγής είναι συχνά και αρνητές της COVID-19. Είναι εκείνο το μέρος της κοινωνίας και του πολιτικού συστήματος που δεν μπορεί ή δε θέλει να προσαρμόζεται στην όποια αλλαγή. Όμως εκείνο που έκανε τον άνθρωπο κυρίαρχο στον πλανήτη είναι η δυνατότητα αντίληψης και η προσαρμογή του στις νέες συνθήκες. Προοδευτικό πρόσημο, σημαίνει διαχρονικά, αντίληψη των νέων συνθηκών, αποδοχή της πραγματικότητας και προσαρμογή με στόχο την ευημερία.  

«Μην ξεκινήσετε ένα νέο ψυχρό πόλεμο» #Bernie_Sanders

Ο δύο φορές υποψήφιος για το χρίσμα των Δημοκρατικών στις ΗΠΑ, γερουσιαστής Bernie Sanders, γράφει στο Foreign Affairs  για την ταχέως αναπτυσσόμενη πεποίθηση, της σχέσης ΗΠΑ-Κίνας, ως μιας οικονομικής και στρατιωτικής μάχης που επαναφέρει τις λογικές του Ψυχρού Πολέμου.

Είναι αξιοσημείωτο πόσο γρήγορα άλλαξε η συμβατική σκέψη σε αυτό το ζήτημα. Δύο δεκαετίες πριν, η επιχειρηματική Αμερική και η ηγεσία και των δύο πολιτικών κομμάτων, υποστήριξαν σθεναρά τη χορήγηση του καθεστώτος «Μόνιμων Κανονικών Εμπορικών Σχέσεων» (PNTR) στην Κίνα.

Εκείνη την εποχή, το Εμπορικό Επιμελητήριο, η Εθνική Ένωση Βιομηχάνων, τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης, και σχεδόν κάθε ειδικός εξωτερικής πολιτικής στην Ουάσιγκτον επέμεινε ότι το PNTR ήταν απαραίτητο για να διατηρηθούν οι αμερικανικές εταιρείες ανταγωνιστικές, δίνοντάς τους πρόσβαση στην αναπτυσσόμενη αγορά της Κίνας, και ότι η φιλελευθεροποίηση της οικονομίας της Κίνας θα συνοδευόταν και από την φιλελευθεροποίηση της κυβέρνησης όσον αφορά τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Έμοιαζε τότε τόσο προφανές.

“Λοιπόν, για μένα δεν ήταν τόσο προφανές, γι’ αυτό ηγήθηκα της αντιπολίτευσης σε αυτήν την καταστροφική εμπορική συμφωνία“, θυμίζει ο Sanders. “Αυτό που ήξερα τότε, και αυτό που γνώριζαν πολλοί εργαζόμενοι, ήταν ότι επιτρέποντας στις αμερικανικές εταιρείες να μετακινηθούν στην Κίνα και να προσλάβουν εργάτες εκεί με μισθούς πείνας, το αποτέλεσμα θα ήταν η  απώλεια καλοπληρωμένων μόνιμων θέσεων εργασίας στις Ηνωμένες Πολιτείες, και χαμηλότεροι μισθοί  για τους Αμερικανούς εργαζόμενους. Και αυτό ακριβώς συνέβη. Στις περίπου δύο δεκαετίες που ακολούθησαν, χάθηκαν σχεδόν δύο εκατομμύρια θέσεις εργασίας, περισσότερα από 40.000 εργοστάσια έκλεισαν, και οι Αμερικανοί εργαζόμενοι βίωσαν τη στασιμότητα των μισθών – ακόμη και όταν οι εταιρείες αποκόμισαν δισεκατομμύρια και τα στελέχη τους επιβραβεύτηκαν πλούσια. Το 2016, ο Ντόναλντ Τράμπ κέρδισε εν μέρει τις εκλογές με εκστρατεία κατά των εμπορικών πολιτικών των ΗΠΑ, χρησιμοποιώντας τον κίβδηλο και διαιρετικό λαϊκισμό του.

Εν τω μεταξύ, είναι περιττό να πούμε ότι η ελευθερία, η δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Κίνα δεν έχουν διευρυνθεί. Αντίθετα περιορίστηκαν σοβαρά, καθώς η Κίνα κινείται προς μια πιο αυταρχική κατεύθυνση“.

Πριν από είκοσι χρόνια, το αμερικανικό οικονομικό και πολιτικό κατεστημένο έκανε λάθος για την Κίνα. Σήμερα, η συναινετική άποψη έχει αλλάξει, αλλά είναι και πάλι λάθος. Τώρα, αντί να χαιρετίζει τις αρετές του ελεύθερου εμπορίου και του ανοίγματος προς την Κίνα, το κατεστημένο χτυπά τα τύμπανα για έναν νέο Ψυχρό Πόλεμο.

Η κινεζική κυβέρνηση είναι σίγουρα ένοχη για πολλά: κλοπή τεχνολογίας, καταστολή των δικαιωμάτων των εργαζομένων και του Τύπου, καταπίεση στο Θιβέτ και το Χονγκ Κονγκ, απειλητική συμπεριφορά προς την Ταϊβάν, φρικτές πολιτικές έναντι του λαού των Ουιγούρων, ενώ παράλληλα ακολουθεί μια επιθετική παγκόσμια στρατηγική. 

Η βιασύνη όμως να αντιμετωπισθεί η Κίνα θυμίζει έντονα τον παγκόσμιο «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας». Μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, το αμερικανικό πολιτικό κατεστημένο κατέληξε γρήγορα στο συμπέρασμα ότι η αντιτρομοκρατία έπρεπε να γίνει το βασικό επίκεντρο της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ. Σχεδόν δύο δεκαετίες και 6 τρισεκατομμύρια δολάρια αργότερα, γίνεται σαφές ότι η εθνική ενότητα ήταν αντικείμενο εκμετάλλευσης για να ξεκινήσει μια σειρά ατελείωτων πολέμων που αποδείχθηκαν απίστευτα δαπανηροί με ανθρώπινους, οικονομικούς και στρατηγικούς όρους και που προκάλεσαν ξενοφοβία και μισαλλοδοξία στην αμερικανική πολιτική. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι σήμερα, σε ένα ανάλογο κλίμα, η χώρα βιώνει μια αύξηση στα εγκλήματα μίσους κατά των Ασιατών. Αλλά η εμπειρία των τελευταίων δύο δεκαετιών έπρεπε να μας δείχνει ότι οι Αμερικανοί πρέπει να αντισταθούν στον πειρασμό να προσπαθήσουν να σφυρηλατήσουν την εθνική ενότητα μέσω εχθρότητας και φόβου.

Η κυβέρνηση του προέδρου Μπάϊντεν ορθώς αναγνώρισε την άνοδο του αυταρχισμού ως μείζονα απειλή για τη δημοκρατία. Η πρωταρχική σύγκρουση μεταξύ δημοκρατίας και αυταρχισμού, ωστόσο, συμβαίνει όχι μόνο μεταξύ χωρών αλλά και εντός αυτών – συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών. Και εάν η δημοκρατία πρόκειται να κερδίσει, δεν θα το κάνει σε ένα παραδοσιακό πεδίο μάχης, αλλά αποδεικνύοντας ότι μπορεί πραγματικά να προσφέρει καλύτερη ποιότητα ζωής στους ανθρώπους, από ό, τι ο αυταρχισμός. 

“Πρέπει να δημιουργήσουμε εκατομμύρια θέσεις εργασίας με καλή αμοιβή, ανοικοδομώντας την καταρρέουσα υποδομή μας και καταπολεμώντας την κλιματική αλλαγή. Πρέπει να αντιμετωπίσουμε τις κρίσεις που βιώνουμε στην υγειονομική περίθαλψη, τη στέγαση, την εκπαίδευση, την ποινική δικαιοσύνη, τη μετανάστευση, και τόσους άλλους τομείς. Για το σκοπό αυτό, είναι προς το συμφέρον μας να συνεργαστούμε με άλλα πλούσια έθνη για να βελτιώσουμε το βιοτικό επίπεδο σε όλο τον κόσμο και να μειώσουμε τη τεράστια οικονομική ανισότητα που εκμεταλλεύονται παντού οι αυταρχικές δυνάμεις για να χτίσουν τη δική τους πολιτική δύναμη και να υπονομεύσουν τη δημοκρατία“, προτείνει ο Αμερικανός γερουσιαστής.  

“Ο παγκόσμιος ελάχιστος εταιρικός φόρος είναι ένα καλό πρώτο βήμα. Αλλά πρέπει να σκεφτούμε ακόμη πιο φιλόδοξα: έναν παγκόσμιο ελάχιστο μισθό, που θα ενίσχυε τα δικαιώματα των εργαζομένων σε όλο τον κόσμο, παρέχοντας σε εκατομμύρια περισσότερους την ευκαιρία για μια τίμια, αξιοπρεπή ζωή και μειώνοντας την ικανότητα των πολυεθνικών εταιρειών να εκμεταλλευτούν τους πιο φτωχούς πληθυσμούς. Όταν οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο βλέπουν την αμερικανική σημαία, αυτή θα πρέπει να επισυνάπτεται σε πακέτα βοήθειας διάσωσης, όχι σε drone και βόμβες.
Η ανάπτυξη μιας αμοιβαίας επωφελούς σχέσης με την Κίνα δεν θα είναι εύκολη. Αλλά μπορούμε να επιτύχουμε κάτι καλύτερο από έναν νέο Ψυχρό Πόλεμο“, καταλήγει ο Sanders.

* Oλόκληρο το αρχικό κείμενο και μία ελεύθερη δική μας μετάφραση εδώ

«Μετά την πανδημία: μια δημοκρατία της Ευρώπης – τι θα σήμαινε;» #Ulrike_Guerot

Στην συλλογική έκδοση “Our European Future“, η Ulrike Guerot– επικεφαλής του Τμήματος Ευρωπαϊκής Πολιτικής του Πανεπιστημίου του Δούναβη, αναφέρεται στο πώς η πανδημία Covid-19 είναι η τελευταία σε μια σειρά κρίσεων που έχουν αποξενώσει την Ευρώπη από τους πολίτες της. 

Οι Ευρωπαίοι πολίτες – η φωνή τους και οι επιθυμίες τους – ξεχάστηκαν σε μεγάλο βαθμό κατά τη σύσταση των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, κατά τα πρώτα εβδομήντα χρόνια της ιστορίας της. Κατά τη διάρκεια της τραπεζικής κρίσης πριν από μια δεκαετία, οι ευρωπαϊκοί λαοί επαναστάτησαν εναντίον πολλών πολιτικών που εφαρμόζει η ΕΕ. Για πρώτη φορά, έντονα και πολύ δυνατά, ζήτησαν να συμμετάσχουν στην ευρωπαϊκή χάραξη πολιτικής. 

Το «ζήτημα της κυριαρχίας» – ποιος λαμβάνει αποφάσεις στην ΕΕ: οι πολίτες ή το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο; – συζητήθηκε ευρέως και τελικά οδήγησε στην έναρξη της Διάσκεψης για το Μέλλον της Ευρώπης, μια υπόσχεση της Ursula von der Leyen, όταν διορίστηκε πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 2019.
Το βασικό πρόβλημα όμως είναι ότι η Διάσκεψη θέλει να συμβουλευτεί τους Ευρωπαίους πολίτες – αλλά οι Ευρωπαίοι πολίτες, εάν ο όρος είναι κυριολεκτικός, δεν υπάρχουν. Εάν το συνέδριο είχε ένα – μόνο ένα! – στόχο που θα προκαλούσε την αλλαγή του συστήματος, τότε θα ήταν να δημιουργήσει πρώτα πραγματικούς Ευρωπαίους, πριν τους συμβουλευτεί. 

Σε μια δημοκρατία, οι πολίτες δεν πράττουν με άλλους όρους ο ένας από τον άλλο, όταν πρόκειται για ψηφοφορία, φορολογία ή κοινωνική μεταχείριση. Τηρούν τους ίδιους κανόνες, και αυτό ακριβώς τους καθιστά πολίτες του ίδιου κράτους.

Εάν η Ευρώπη θέλει να γίνει δημοκρατία, πρέπει επομένως να καταστήσει όλους τους πολίτες της ίσους στα μάτια του νόμου σε όλες της τις πλευρές. Προς το παρόν, υπάρχουν τρεις πτυχές της «ευρωπαϊκής» ύπαρξης πολιτών της ΕΕ.
Πρώτον, υπάρχει η «ιθαγένεια της αγοράς»: για παράδειγμα, έχουν τους ίδιους κανονισμούς όσον αφορά την προστασία των καταναλωτών.
Δεύτερον, υπάρχει η ιδιότητα του εργαζόμενου ή του εργοδότη: επωφελούνται από την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων και μπορούν να προσλάβουν η να προσληφθούν σε οποιαδήποτε ευρωπαϊκή χώρα.
Όσον αφορά όμως την τρίτη πτυχή – αυτό που σημαίνει πραγματικά ιθαγένεια: κοινές διαδικασίες ψηφοφορίας, φορολογίας και κοινωνικής πρόσβασης – οι Ευρωπαίοι παραμένουν τελικά εθνικοί πολίτες.
Μοιράζονται τα τέλη περιαγωγής(roaming)… αλλά όχι ένα σύστημα ψηφοφορίας. Μπορούν να πάνε στο ίδιο προξενείο, ας πούμε στην Κινσάσα… αλλά δεν έχουν το ίδιο φορολογικό σύστημα. Μπορούν να εργαστούν σε διάφορα ευρωπαϊκά κράτη μέλη… αλλά δεν λαμβάνουν την ίδια αμοιβή ανεργίας, επιδόματα τέκνων ή παροχές συνταξιοδότησης. 

Τα ίδια ευρωπαϊκά δικαιώματα και κανονισμοί εντός του νομικού πλαισίου της ΕΕ ισχύουν για αγαθά, κεφάλαια και εργασία / υπηρεσίες. Και τα τρία αυτά πράγματα επωφελούνται από τη νομική ισότητα σε ολόκληρη την Ευρώπη. Μόνο οι ευρωπαίοι πολίτες αντιμετωπίζουν νομικές διακρίσεις. Τα λιπαντικά και οι λαμπτήρες είναι «ίσοι» σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία σε ολόκληρη την ΕΕ • οι πολίτες δεν είναι.

Η σημερινή ΕΕ δεν είναι σταθερή. Χωρίς ένα αποφασιστικό βήμα προς τα εμπρός, δεν θα είναι βιώσιμη. Προκειμένου να επιτευχθεί αυτό το ριζοσπαστικό νέο ξεκίνημα, πρέπει απλώς να θυμόμαστε πάντα αυτό που είπε ο Jean Monnet: «Ευρώπη δεν σημαίνει να ενώσουμε τα κράτη, αλλά να ενώσουμε τους ανθρώπους».
 

** Oλόκληρο το αρχικό κείμενο και μία ελεύθερη δική μας μετάφραση εδώ