Η πολιτική κρίση στη Γαλλία ήταν ίσως αναμενόμενη. Το υβριδικό μοντέλο διακυβέρνησης που επέλεξε ο Μακρόν και το οποίο ακολούθησε τις πρόωρες εθνικές εκλογές του καλοκαιριού δεν διασφάλιζε την πολιτική σταθερότητα στη Γαλλία. Ο εκλεκτός του Μακρόν Μισέλ Μπαρνιέ είναι ο πρώτος Γάλλος πρωθυπουργός που πέφτει από πρόταση μομφής μετά το 1962. Αιτία η ψήφιση του προϋπολογισμού και η δημοσιονομική κρίση που διέρχεται η Γαλλία.
Tο χρέος της Γαλλίας εκτιμάται στο 112,7% φέτος, ενώ το έλλειμμα στο 6,1% του ΑΕΠ -υπερδιπλάσιο από το ανώτατο όριο που προβλέπεται από το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ο αρχικός προϋπολογισμός της κυβέρνησης του Μισέλ Μπαρνιέ περιλάμβανε μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης –περικοπές και αυξήσεις φόρων– ύψους 60 δισ. ευρώ. Σε διαπραγματεύσεις με την Εθνική Συσπείρωση (RN) της Μαρίν Λεπέν, υποχώρησε σε κάποιες αυξήσεις φόρων, κάτι που δεν φάνηκε αρκετό για την Λεπέν να μην υπερψηφίσει την πρόταση μομφής που προήλθε εξ αριστερών· προϊόν της επιλογής Μακρόν να αγνοήσει τη λαϊκή εντολή και τη συμμαχία με το νέο Γαλλικό Μέτωπο της αριστεράς. Προφανώς για τη Λεπέν τίποτα δεν θα ήταν αρκετό, καθώς η ευκαιρία η οποία παρουσιάστηκε από τους πολιτικούς ακροβατισμούς του Μακρόν ήταν υπερβολικά δελεαστική για να παραμείνει ανεκμετάλλευτη. Βέβαια, η οικονομική κρίση στη Γαλλία παραμένει το μείζον πολιτικό γεγονός, κάτι που μάλλον δεν απασχολεί όσο θα όφειλε τους πρώιμους και όψιμους εχθρούς του Μακρόν και η Γαλλία, μαζί με αυτή και η ΕΕ, μπαίνει σε περιπέτειες.
Γιατί όμως η Γαλλία έφτασε μέχρι εδώ; Και ποιες οι εναλλακτικές της σήμερα;
Ανατρέχοντας στο παρελθόν, θυμίζω ότι ο Μακρόν δημιούργησε το δικό του κόμμα και κέρδισε τις εκλογές το 2017, στη βάση μίας ιδεολογικής κρίσης όπου αμφισβητήθηκε το δίπολο προόδου-συντήρησης. Η στρατηγική Μακρόν ήταν αυτή του κυρίαρχου κεντρώου κόμματος (ούτε δεξιά ούτε αριστερά), σχεδιάζοντας τη συνολική έκφραση του κεντρώου χώρου, τη διαίρεση των ακραίων φωνών στον άξονα αριστερά-δεξιά του πολιτικού συστήματος και την άντληση από τη δεξαμενή της κοινής λογικής που θα ψήφιζε δια του ετεροπροσδιορισμού μην τυχόν και βγει μία ακραία δύναμη. Είναι ένα σενάριο που, με μια ικανή ηγεσία, έχει αυξημένες πιθανότητες εκλογικής επιτυχίας.
Το βασικό μειονέκτημα αυτού του σεναρίου, έναντι του υγιούς δημοκρατικού διπόλου, είναι η έντονη αυτοαναφορικότητά του καθώς δεν διασφαλίζει ικανή και σοβαρή εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Και όπως καλά γνωρίζουμε, ένας στοιχειώδης δημοκρατικός κανόνας είναι η εναλλαγή στην εξουσία. Και αυτό -κάποτε- έρχεται ως φυσικό επακόλουθο, ακόμη και στη βάση της θεωρίας του ώριμου φρούτου, είτε με τη γιγάντωση του ενός ακραίου πόλου υπό μία φυσική και ταλαντούχα ηγεσία, είτε με τη σύμπραξη πόλων (ισότιμων ή μικρού & μεγάλου), με μοναδικό σχεδιασμό την ανατροπή του κυρίαρχου κόμματος.
Τα σενάρια πλέον είναι πολλά. Όμως το κακό είναι πως πλέον υπάρχει και ως σενάριο το ενδεχόμενο μίας ευρύτερης κρίσης εντός της Ε.Ε. καθώς η ερχόμενη οικονομική δυσκολία που καλείται να αντιμετωπίσει η Ευρώπη βρίσκει το πολιτικό σύστημα στον γαλλογερμανικό άξονα απολύτως ασταθές. Θυμίζω ότι στην οικονομική κρίση του 2008 υπήρχαν δύο συντηρητικές μεν αλλά στιβαρές ηγεσίες, όπως αυτές της Μέρκελ και του Σαρκοζί, οι οποίες μπορεί να μην ήταν οι ευνοϊκότερες για την Ελλάδα, ήταν όμως ικανές να απομακρύνουν τον κίνδυνο από την ΕΕ. Σήμερα, οι παρούσες ηγεσίες είναι υπό ισχυρή αμφισβήτηση, κάτι που δεν ευνοεί σε μία πολιτικοοικονομική κρίση.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση στο νέο κόσμο, δεν είναι απλώς ένα υποδειγματικό πολιτικό εγχείρημα που όμοιό του δεν έχει συμβεί στη διεθνή πολιτική ιστορία. Είναι το τελευταίο ισχυρό προπύργιο της Δημοκρατίας και των ισχυρών θεσμών, της υπεράσπισης του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ελευθερίας της έκφρασης, του πλουραλισμού και του ισχυρού κοινωνικού κράτους.
Μετά και την εκλογή Τραμπ, ο οποίος θα επιδιώξει να θέσει την ΕΕ σε ασφυκτικό οικονομικό κλοιό, Οι ευθύνες όλων μας για αναδιάταξη δυνάμεων και υπεράσπιση του ευρωπαϊκού κεκτημένου ξεπερνούν το εθνικό μας μπόι, τον δικό μας -ακόμη και δίκαιο- θυμό, τις αντιδράσεις.
Είναι 06:31π.μ.. Καθώς τελειώνω το κείμενο, ακούω -ευχάριστα- τη δυνατή βροχή. Ίσως επειδή, πέραν της ηχητικής αρμονίας με το χτύπημα των πλήκτρων του υπολογιστή, συνοδεύει και τη διάθεσή μου. Βέβαια, όπως είχε πει και ο Μπράντον Λι στην ταινία «το Κοράκι»:
it can’t rain all the time.
